Apatyczny noworodek to problem wielu rodziców, którzy martwią się, że zachowanie ich dziecka jest podyktowane wadami rozwojowymi. Nie musi tak być, ale żeby to stwierdzić, konieczna jest dokładna obserwacja zachowania noworodka. Po pierwsze, apatyczność dziecka może wynikać z jakiegoś stanu chorobowego, np. gorączki, kataru czy anemii. Po drugie, ospałość i senność noworodka może wynikać z pewnych niedogodności, które przeszkadzają dziecku normalnie egzystować. Ospały noworodek będzie zatem wysyłał szereg świadczących o tym stanie sygnałów, które należy dobrze ocenić, a służy do tego skala Brazeltona. 

Ospały noworodek

Noworodek w domu to prawdziwe szczęście, na które rodzice czekali dziewięć długich miesięcy. Niestety, nie wszyscy opiekunowie mogą się w pełni cieszyć z posiadania dziecka, ponieważ ich niemowlę płacze, nie uśmiechasię, jest apatyczne i nie szuka kontaktu z otoczeniem. Dlaczego tak jest? Dlaczego niektóre dzieci są od pierwszych chwil życia żywiołowe i pełne radości, a inne ospałe lub skłonne do płaczu? Jak należy wówczas opiekować się dzieckiem? Po pierwsze, apatia może pojawić się, gdy niemowlę jest chore. Wówczas traci ochotę na kontakty z otoczeniem i chęć do poznawania świata. To pierwszy i bardzo wyraźny sygnał zbliżającej się (lub już rozwiniętej) choroby, którą rodzice muszą potraktować poważnie i udać się z dzieckiem do pediatry. 

Inną przyczyną senności i ospałości dziecka może być katar. Niemowlaki oddychają przez nos, a kiedy pojawi się katar, tracą apetyt, nie chcą spać. Noworodek jest senny i apatyczny także wtedy, gdy ma anemię. Pojawia się ona u niego jako efekt niedoboru żelaza w ostatnich tygodniach ciąży. Anemia u noworodka charakteryzuje się zbliżownymi objawami chorobowymi jak w przypadku osób dorosłych, czyli sennością, brakiem apetytu, szybkim męczeniem się. Przesadnie senny noworodek powinien wówczas być odpowiednio leczony przez pediatrę. Podniesienie poziomu żelaza w jego organizmie powinno spowodować, że niemowlak będzie bardziej żywy, chętny do obserwowania i poznawania świata. 

Apatyczny noworodek 

Już wiemy, że jedną z przyczyn ospałości i apatii dziecka może być choroba. Jeśli jednak wykluczymy ten powód, musimy się skupić na dokładnej obserwacji zachowania dziecka. Diagnozowaniu i ocenie jego zachowania może posłużyć skala Brazeltona, która pomaga w ocenie stanu emocjonalnego dziecka i jego komunikowania się z otoczeniem. Rodzice, którzy są zaniepokojeni zachowaniem swojego dziecka, powinni udać się do lekarza, który zaobserwuje jak wyglądają u dziecka poszczególne stany świadomości, czyli: 

• głęboki sen;
• lekki sen;
• pogranicze między snem a świadomością (w tym stanie dziecko "odpowiada" swoim zachowaniem na bodźce dźwiękowe, gdy zwraca głowę w kierunku dźwięku);
• spokojne czuwanie (dziecko pozwala na nawiązanie z nim szybkiego kontaktu, jest chętne do zabawy);
• czuwanie z pobudzeniem (w tym stanie dziecko marudzi i kwili);
• głośny płacz.  

Badanie skalą Brazeltona pokazuje, że nie tylko płacz noworodka, ale i jego sen, są źródłem niezwykle cennych informacji o stanie zdrowia dziecka i poziomie jego rozwoju emocjonalnego. Dzięki temu można ocenić, dlaczego dziecko jest ospałe, apatyczne, nie chce jeść lub słabo reaguje na bodźce. Opiekunowie czasem mogą nie zauważyć, że apatyczność dziecka wynika z ich nieprawidłowego postępowania, bo nie potrafią odczytać znaków, jakie wysyła im maleństwo. Dlatego też niezwykle ważna jest wizyta u specjalisty, który zwróci uwagę na błahe z pozoru sygnały komunikacyjne dziecka.