Astma oskrzelowa, inaczej dychawica oskrzelowa, zaliczana jest do chorób psychosomatycznych. Ta przewlekła choroba dróg oddechowych bierze swój początek z nadreaktywności oskrzeli. U osób chorych dochodzi do częstych duszności i kaszlu. Kaszel u dzieci jest najbardziej dokuczliwy w porze nocnej i nad ranem. Atak astmy może zostać sprowokowany przez przewlekły nieżyt nosa o podłożu alergicznym. Objawy astmy nasilają się podczas kontaktu organizmu z alergenami (roztocza kurzu domowego, sierść zwierząt, pióra ptaków, pyłki traw, drzew, zarodniki grzybów itd.). To przez nie wywoływane jest cierpienie milionów astmatyków.

Rodzaje i rozpoznanie astmy

Postępowanie kliniczne w wypadku astmy jest zależne od jej rodzaju. Żeby rozpoznać dany typ astmy, należy wziąć pod uwagę częstotliwość występowania ataków choroby w ciągu dnia, dzienne i nocne objawy astmy, potrzebę używania leków doraźnych w celu zmniejszenia ataku choroby, zaostrzenie choroby. Na podstawie powyższych wytycznych wyróżnia się astmę kontrolowaną, częściowo kontrolowaną i niekontrolowaną.

Wśród czynników wpływających na zaostrzenie objawów astmy znajdują się:

• kontakt z alergenem,
• czynniki zawodowe,
• zakażenia dróg oddechowych,
• niektóre leki (aspiryna, niesteroidowe leki przeciwzapalne, beta-blokery),
• antygeny pokarmowe,
• palenie tytoniu,
• zanieczyszczenia powietrza,
• dieta.

Najczęstsze objawy astmy to napady duszności, świszczący oddech, kaszel, ucisk w klatce piersiowej. Przyjmowanie leków może doraźnie poprawić stan chorego. Do najpopularniejszych alergenów zaliczamy kurz, pyłki roślin, sierść zwierząt, pierze, niektóre pokarmy (najczęstsze jest uczulenie na mleko krowie). Atak astmy może być też spowodowany wysiłkiem fizycznym, wdychaniem mroźnego powietrza, infekcjami układu oddechowego. Diagnostyka astmy jest możliwa po obserwacji objawów u pacjenta oraz w wyniku przeprowadzonych badań – spirometrii z próbą rozkurczową, prowokacyjnych testów wziewnych, testów skórnych, poziomu swoistych przeciwciał w surowicy krwi.

Leczenie astmy oskrzelowej

Leczenie astmy ma najczęściej charakter objawowy – jest to tzw. kontrola astmy. Duże znaczenie dla chorego ma unikanie czynników wywołujących ataki choroby. Dlatego też najlepiej jest unikać alergenów, ekspozycji na mroźne powietrze, przebywania w środowisku osób palących. Nie zawsze można jednak ustrzec się groźnych dla zdrowia czynników. W takiej sytuacji można zastosować np. odczulanie.

Żeby zminimalizować ryzyko wystąpienia ataku astmy, warto zmniejszać stężenie alergenów kurzu w domu. W tym celu można zaopatrzyć się w specjalne pokrowce, filtry powietrza, jonizatory. Mieszkanie warto regularnie wietrzyć, ścierać kurze na mokro. Można pozbyć się ciężkich zasłon i dywanów.

Do leczenia astmy wykorzystuje się leki rozkurczające oskrzela oraz leki przeciwzapalne. Środki przyjmuje się metodą wziewną. Wykorzystywane są inhalatory ciśnieniowe z dozownikiem, inhalatory proszkowe. W wypadku nagłego i ciężkiego ataku astmy podawane są leki ogólnoustrojowe w postaci tabletek, zastrzyków lub kroplówek. Do leków rozszerzających oskrzela stosowanych w astmie zalicza się leki beta-mimetyczne, pochodne ksantyny, leki cholinolityczne. Leki przeciwzapalne to kortykosterydy, stabilizatory komórek tucznych, leki przeciwleukotrienowe.