Winą za choroby skórne w ciąży w większości przypadków można obarczyć hormony. Panująca w organizmie burza hormonalna prowadzi do intensyfikacji pracy komórek barwnikowych, które odpowiadają za przebarwienia skórne. Rosnący płód sprawia, że napięta i sucha skóra brzucha swędzi i pokrywa się krostkami. Zmiany skórne w ciąży mogą być uznawane za normalne i tymczasowe, ale także za patologiczne i wymagające leczenia.

Świąd skóry w ciąży

Skóra może swędzieć na skutek zaburzenia pracy wątroby, w której wzrasta poziom soli kwasów żółciowych lub która źle reaguje na wzrost stężenia estrogenów. Dysfunkcje wątroby są charakterystycznym objawem cholestazy ciążowej – rzadkiej i niebezpiecznej choroby, która może zagrażać zdrowiu matki i dziecka. Dlatego gdy tylko zauważysz pierwsze objawy cholestazy (pojawiają się ok. 30. tygodnia ciąży: swędzenie podeszwy stóp i rąk nasilające się wieczorem, co utrudnia zasypianie, mdłości, utrata apetytu) zgłoś się do lekarza.

Pokrzywka alergiczna to kolejna możliwa przyczyna świądu. Pojawia się w trzecim trymestrze ciąży w postaci bąbli i grudek umiejscowionych w okolicach rozstępów skórnych, na tułowiu i kończynach. Pokrzywka nie zagraża ani matce ani dziecku. To jedna z najczęstszych chorób skóry w ciąży. Warto jednak udać się do lekarza prowadzącego i poprosić o bezpieczne środki uśmierzające świąd. Wysypka ustępuje do kilku tygodni po porodzie.

Wysypka w ciąży

Na początku ciąży poziom progesteronu gwałtownie wzrasta. Gdy kobieta cierpi na nadwrażliwość na progesteron (rzadka przypadłość), na grzbiecie dłoni, kolanach, udach i pośladkach pojawia się wysypka przypominająca trądzik. Wykwity nie swędzą, ale mogą pojawić się bóle stawów i zmiany w płucach. Autoimmunologiczne progesteronowi zapalenie skóry, bo tak nazywa się ta przypadłość, zwiększa ryzyko wystąpienia porodu. Dlatego z objawami należy niezwłocznie udać się do lekarza.

Ryzyko przedwczesnego porodu i zahamowanie rozwoju płodu niesie ze sobą opryszczka ciężarnych. Ta choroba o podłożu immunologicznym charakteryzuje się wystąpieniem pęcherzyków i grudek w okolicy pępka, ale także na tułowiu, pośladkach, przedramionach oraz na powierzchni dłoni i stóp. Zamiany skórne rzadko pojawiają się na owłosionej skórze głowy. Choroba cofa się po porodzie. Wymaga konsultacji lekarskiej.

Gdy krostki pojawią się w trzecim trymestrze ciąży w okolicy fałdów skórnych, na zgięciach stawów, wewnętrznej części ud i podbrzuszu, a do tego dojdzie gorączka, bóle stawów, biegunka, wymioty i obrzęki – możliwe, że dolega ci liszajec opryszczkowaty. Choroba może spowodować niewydolność nerek i krążenia u matki oraz obumarcie płodu. Dlatego często lekarze podejmują decyzję o zakończeniu ciąży poprzez cesarskie cięcie.

Przebarwienia skóry w ciąży

Przebarwienia w ciąży powstają przede wszystkim w wyniku zintensyfikowanej pracy melanocytów, komórek barwnikowych. Działające od wewnątrz estrogeny, a od zewnątrz promienie słoneczne zwiększają produkcję melaniny, która odpowiada za kolor skóry, a w tym przypadku za przebarwienia. U kobiet w ciąży nadmiar barwnika zwykle gromadzi się wokół ust, na policzkach, czole i skroniach, tworząc symetryczne plamy. Jest to tzw. ostuda (in. melanodermia). Leczenie przebarwień tego typu możliwe jest dopiero po zakończeniu ciąży. W czasie ciąży należy unikać ekspozycji skóry na słońce oraz stosować kremy z filtrami.

W czasie ciąży ciemnieją przede wszystkim obszary, które już przed ciążą charakteryzowały się nieco ciemniejszym kolorem niż pozostałe obszary skóry, czyli: sutki, skóra narządów płciowych, wewnętrzna strona ud oraz skóra pod pachami. Charakterystycznym dla kobiet w ciąży przebarwieniem, które znika po porodzie, jest linea nigra  – ciemna linia biegnąca wzdłuż brzucha.