Statystyczna współczesna kobieta zachodzi w ciążę po trzydziestce. Takie są realia – praca, kariera lub problemy z płodnością związane ze stresami i niezdrowym trybem życia. Pomijam oczywiście inne przyczyny. Zapewne część z kobiet, decydujących się na dziecko po trzydziestce, chce najpierw przepracować parę lat i coś osiągnąć. Ale są też takie, które po prostu boją się zajść w ciążę. Odczuwają lęk przed dyskryminacją w pracy z powodu stanu błogosławionego. I to niestety dzieje się w naszych realiach.

Kiedy kobieta jest dyskryminowana?

Polska konstytucja zakazuje dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny, wprowadza także zasadę równego traktowania kobiet i mężczyzn. Zasady te znajdują uszczegółowienie w kodeksie pracy, który stoi na stanowisku równego traktowania w zatrudnieniu bez względu na takie kryteria jak: płeć, wiek, niepełnosprawność, rasa, religia, narodowość i tak dalej, a także bez względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. Pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Tyle, jeśli chodzi o prawo. A skąd wiadomo, że to już dyskryminacja?

Dyskryminacja to nierówne, zróżnicowane traktowanie, którego nie można wyjaśnić obiektywnymi przyczynami, ani które nie jest prawnie usprawiedliwione. Dyskryminacja może mieć charakter bezpośredni albo pośredni. Bezpośrednia dyskryminacja zachodzi wtedy, gdy jakaś osoba jest traktowana w sposób mniej korzystny niż inna osoba w podobnej sytuacji, ze względu na jakieś kryterium lub cechę. Dyskryminacja pośrednia ma miejsce wtedy, gdy pozornie neutralne, a więc nie różnicujące kryterium, powoduje, że dana osoba (lub grupa) znajduje się w gorszej porównywalnie sytuacji do innych osób. Oba rodzaje dyskryminacji są zabronione. Jeśli chodzi natomiast o stan błogosławiony, to złe traktowanie pracownicy ze względu na jej ciążę lub na to, że wzięła urlop macierzyński, jest niezgodne z prawem. Takie traktowanie to między innymi:

• skrócenie godzin pracy bez konsultacji z tobą,
• dawanie nieodpowiednich zadań do wykonania,
• zwolnienie cię z powodu ciąży (nawet jeśli podany powód jest inny, niż ciąża),
• dyscyplinarne traktowanie dni wolnych z powodu choroby związanej z ciążą.

Bez twojej zgody pracodawca nie może wprowadzać zmian w warunkach zatrudnienia zawartych w umowie o pracę. Jeśli tak zrobi, będzie to naruszenie umowy o pracę.

Co zrobić, gdy jesteś dyskryminowana?

Jeśli okaże się, że faktycznie pracodawca dopuścił się dyskryminacji, to wówczas możesz żądać:

• odszkodowania (minimum jednokrotność najniższego miesięcznego wynagrodzenia ustalanego na podstawie odrębnych przepisów),
• zaprzestania danego zachowania przez pracodawcę,
• przeprosin,
• wyrównania różnic w wynagrodzeniu, jeśli dyskryminacja polegała na niższym wynagrodzeniu za tę samą pracę,
• innej formy zadośćuczynienia.

Oprócz środków sądowych, osoby dyskryminowane mogą starać się o to, aby rozwiązać problem na drodze mediacji z pracodawcą, np. przy udziale związków zawodowych, czy komisji pracowniczych. Ofiary dyskryminacji mogą także zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy.

Pamiętaj, że jeśli zaszłaś w ciążę, masz wiele praw, które muszą być respektowane przez pracodawcę. Masz prawo do częstszych przerw w pracy, do zwolnień w związku z wizytą u lekarza, a także do urlopu macierzyńskiego. Pracodawca powinien też zapewnić tobie i rosnącemu pod twoim sercem dziecku bezpieczeństwo w pracy oraz dostosować zadania do twojego aktualnego stanu zdrowia. Jeśli się do tego wszystkiego nie stosuje, masz prawo powiadomić o tym wyższe władze. Nie daj się dyskryminować! W końcu rośnie w tobie potencjalny przyszły pracownik!