Niestrawność jest dosyć częstą dolegliwością u małych dzieci. Ich układ pokarmowy jest jeszcze bardzo delikatny i wrażliwy na nowości żywieniowe. Niestrawność zwykle pojawia się na skutek przejedzenia lub spożycia ciężkostrawnego produktu. Rzadko jest objawem poważniejszej choroby. Jak rozpoznać niestrawność u dziecka i jak postępować w przypadku jej wystąpienia?

Objawy niestrawności u dzieci

Niestrawność wynikająca z choroby wrzodowej, trzustki, dróg żółciowych czy też refluksu, jest nazywana niestrawnością organiczną. Aby pozbyć się tego typu niestrawności, należy leczyć chorobę, która powoduje niestrawność.

U dzieci zdecydowanie częściej występuje tzw. niestrawność czynnościowa, która objawia się:

• bólem górnej części brzuszka,
• uczuciem dyskomfortu i pełności w żołądku,
• uczuciem ucisku w nadbrzuszu,
• uczuciem sytości, które przychodzi już po kilku kęsach pokarmu,
• nudnościami, a niekiedy wymiotami,
• zgagą, odbijaniem o nieprzyjemnym zapachu i smaku w ustach,
• może pojawić się biegunka.

Nudności, wymioty i biegunka zwykle pojawiają się nagle i stosunkowo szybko ustępują. Nigdy nie lekceważ tych objawów, zwłaszcza u małych dzieci. Jeśli nie miną w ciągu dnia, skonsultuj się z lekarzem. Nie okazuj dziecku niepokoju, aby nie panikowało przy najmniejszym ukłuciu w żołądku oraz spokojnie poddało się leczeniu, gdy zajdzie taka potrzeba. Ważne w diagnostyce jest wykluczenie stanu zapalnego wyrostka, który objawia się m.in. bólem w prawej dolnej części brzucha.

Przyczyny niestrawności u dzieci

Jedną z najczęstszych przyczyn niestrawności u dziecka jest zwykłe przejedzenie. Chipsy, hamburgery, słodycze i niektóre owoce są ciężkostrawne i sprzyjają problemom trawiennym. Ponadto przyczyną niestrawności u dzieci może być alergia pokarmowa. Do silnych alergenów pokarmowych należy krowie mleko i jego przetwory, orzeszki, czekolada, jaja kurze, skorupiaki).

Nietolerancja pokarmowa to kolejna przyczyna problemów z układem pokarmowym u dzieci. Najczęściej dotyczy nietolerancji laktozy, czyli cukru mlecznego. U niemowląt może pojawić się celiakia, czyli nietolerancja glutenu.

Szczególnie niebezpieczną przyczyną niestrawności są rotawirusy. Zakażone nimi noworodki i niemowlęta dostają silnej biegunki, która może błyskawicznie doprowadzić do odwodnienia. Jednak zakażenia wirusowe nie zawsze muszą wiązać się z wystąpieniem ostrych objawów. Niekiedy niestrawność ma łagodny i krótkotrwały przebieg.

Dosyć często występuje u dzieci również zatrucie pokarmowe, które objawia się jako niestrawność.

Powtarzające się niestrawności mogą wskazywać na zespół jelita drażliwego, który wymaga przejścia na lekkostrawną dietę.

Leczenie niestrawności u dzieci

W przypadku gwałtownego pojawienia się objawów niestrawności i dużego ich nasilenia, skonsultuj się z lekarzem co do sposoby postępowania. Przy silnych biegunkach i wymiotach lekarz może zalecić hospitalizację dziecka. Bywa ona konieczna zwłaszcza u małych dzieci, gdyż odwodnienie u niemowląt stanowi poważne zagrożenie dla życia i zdrowia. 

W przypadku wystąpienia u dziecka niestrawności należy zrobić 3-4-godzinną przerwę w jedzeniu. W tym czasie ważne jest nawadnianie organizmu. Do tego celu można użyć specjalnych preparatów nawadniających, dostępnych w aptece. Uzupełniają one nie tylko niedobory wody, ale także elektrolitów. Gdy dziecko męczą wymioty, należy podawać mu co 5-10 minut niewielkie ilości chłodnej wody (2-3 łyżeczki). Gdy objawy zaczną ustępować, można powoli podawać lekkostrawne potrawy. Stopniowo, przez okres 2-3 dni, powraca się do diety dziecka sprzed zachorowania. Z diety dziecka należy wykluczyć wszystkie podejrzane pokarmy (które mogły spowodować niestrawność). Jednocześnie warto skonsultować się z dietetykiem co do zastąpienia danego produktu innym, aby nie zubożyć diety dziecka.

Zdarza się, że niestrawność u dzieci jest skutkiem „zdrowego żywienia”. Faktycznie nadmiar tłuszczów w diecie dziecka jest niewskazany, ale ich niedobór może okazać się równie szkodliwy. Dlatego obok owoców i warzyw, nie zapominajmy o dostarczaniu w pokarmach tłuszczów roślinnych.

Lekarstwem na niestrawność może być dieta bogatoresztkowa, która oczyści jelita z resztek i toksyn.