Niepłodność i późna ciąża to główne przeszkody zajścia w ciążę. Współczesna medycyna eliminuje przyczyny niepłodności, oferując zapłodnienie w warunkach laboratoryjnych. Zapłodnienie pozaustrojowe, czyli zapłodnienie in vitro, budzi wiele kontrowersji, zwłaszcza wśród katolików, których religia kategorycznie odrzuca tę metodę poczęcia dziecka. Abstrahując od kwestii etycznych, sztuczne zapłodnienie  jest dużą szansą na potomstwo dla tych par, które od dłuższego czasu bezskutecznie starają się o dziecko.

Inseminacja domaciczna

Inseminacja skraca drogę plemnika do komórki jajowej i tym samym pomija przeszkody związane z zapłodnieniem. Barierę nie do pokonania dla plemnika stanowi niekiedy śluz szyjkowy, w którym znajdują się przeciwciała atakujące plemniki. Uszkodzony plemnik nie jest w stanie zapłodnić komórki jajowej. Niekiedy zapłodnienie utrudniają nieprawidłowe parametry nasienia, zaburzenia owulacji lub endometrioza. Wskazaniem do inseminacji jest również niepłodność idiopatyczna, czyli taka, której przyczyny nie są znane.

Inseminacja polega na pobraniu od partnera nasienia i wyselekcjonowaniu najzdrowszych i najsilniejszych plemników. Następnie wyselekcjonowane nasienie zostaje wprowadzone do jamy macicy za pomocą specjalnego cewnika. Przed zabiegiem kobieta zostaje poddana stymulacji hormonalnej (musi przyjmować tabletki lub zastrzyki hormonalne), a mężczyzna przed oddaniem nasienia (które ma miejsce w dniu inseminacji) powinien powstrzymywać się od współżycia przez 2-4 dni. Sam zabieg trwa krótko i jest raczej bezbolesny. Co piąta kobieta zachodzi w ciążę po 1-3 zabiegach. Jeśli nie dojdzie do zapłodnienia po 6. zabiegach, zaleca się zapłodnienie pozaustrojowe. Koszt inseminacji to ok. 1-2 tys. złotych.

Metoda ICSI

Ta metoda zapłodnienia polega na pobraniu komórki jajowej i bezpośrednim podaniu plemnika do jej wnętrza. Metoda ICSI (czyli docytoplazmatyczna iniekcja plemnika) wykonywana jest w przypadku, gdy plemniki mają bardzo złe parametry (charakteryzują się małą liczbą i słabą ruchliwością) lub występują pewne nieprawidłowości w budowie komórek jajowych.

Procedura in vitro jest podobna jak w przypadku inseminacji z tą różnicą, że zapłodnienie odbywa się poza organizmem kobiety. In vitro rozpoczyna się od stymulacji hormonalnej kobiety. Przez 12-14 dni przyjmuje ona leki hormonalne w postaci zastrzyków podskórnych w brzuch. Stymulacja ma na celu doprowadzenie do wyprodukowania przez kobietę więcej niż jednego pęcherzyka jajnikowego. Kobieta w trakcie kuracji jest pod stałą kontrolą lekarza, który obserwuje pęcherzyki poprzez badanie USG. Kobieta w pierwszym etapie in vitro może odczuwać ból podbrzusza, głowy i nudności. W drugim etapie pobierane są od kobiety komórki jajowe. W tym celu lekarz wprowadza przez pochwę igłę, nakłuwa pęcherzyk w jajniku i pobiera komórki do strzykawki. Punkcja wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym, dlatego przy zabiegu obecny jest anestezjolog. W tym samym dniu pobierane jest nasienie. Ostatnim etapem jest aplikacja pojedynczego plemnika do komórki jajowej i transfer zarodka do jamy macicy. Przez najbliższe dwa tygodnie od zabiegu, kobieta przyjmuje hormony. Po upływie ok. 2 tygodni wykonuje się test ciążowy z krwi.  Koszt zapłodnienia in vitro metodą ICSI waha się od kilku do kilkunastu tysięcy złotych.